تبدیل پلاک خودروهای مناطق آزاد به ملی: شرایط، فرآیند و مدارک

تبدیل پلاک خودروهای مناطق آزاد به پلاک ملی که پیش‌تر مسکوت مانده بود، از مهرماه ۱۴۰۴ مجدداً به جریان افتاده و شرایط آن توسط شورای عالی مناطق آزاد و وزارت صمت ابلاغ شده است. این امکان برای مالکان خودروهای خاصی فراهم شده تا با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، خودرو خود را به صورت دائم وارد سرزمین اصلی کنند.

۱. شرایط اصلی مشمولین طرح

سال ساخت خودرو (مدل): این طرح صرفاً برای خودروهایی است که سال ساخت آن‌ها بین ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ میلادی باشد.

مالکیت فعلی: ملاک اصلی، مالکیت فعلی و قانونی خودرو است. الزامی نیست که مالک فعلی، همان واردکننده اولیه خودرو به منطقه آزاد باشد. سند خودرو باید به نام متقاضی در سامانه‌های مربوطه ثبت شده باشد.

پرداخت هزینه‌ها: متقاضی باید حقوق و عوارض گمرکی و سایر بدهی‌های مربوطه را به صورت کامل پرداخت کند.

محدودیت‌های فنی: محدودیت‌هایی در خصوص حجم موتور و سایر مشخصات فنی خودرو اعمال خواهد شد که در چارچوب ابلاغیه‌ها مشخص می‌شود.

معاینه فنی: دارا بودن معاینه فنی متصل به سامانه سیمفا از الزامات است.

۲. فرآیند اجرایی و سامانه‌های مورد نیاز

فرآیند قانونی تبدیل پلاک باید از طریق سامانه‌های دولتی و مطابق با الزامات تجارت بین‌الملل انجام شود:

الف) اخذ کد شیما (کد یکتا)

کد شیما (شناسه یکتا مجوزهای اقتصادی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی) یکی از الزامات اساسی برای ثبت سفارش کالا از مناطق آزاد است.

اقدام متقاضی: متقاضیان واجد شرایط باید نسبت به اخذ کد «شیما»ی مختص پلاک ملی خودرو اقدام و اطلاعات خودروی خود را در سامانه ثبت کنند.

ب) ثبت‌نام در سامانه جامع تجارت

پس از اخذ کد شیما، متقاضیان باید به سامانه جامع تجارت (زیر نظر وزارت صمت) مراجعه و مراحل ثبت‌نام و ورود اطلاعات خود را دنبال کنند.

ابلاغ رسمی: تسهیلات لازم برای این فرآیند در تاریخ ۱۲ مهر ۱۴۰۴ توسط دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران به گمرک جمهوری اسلامی ابلاغ شده است.

ثبت سفارش و اظهارنامه: پس از ثبت‌نام، مراحل دریافت کد ثبت سفارش و در نهایت تکمیل اظهارنامه ترخیص خودرو در سامانه گمرک دنبال می‌شود.

۳. ابهامات و دیدگاه‌ها

توجیه اقتصادی: برخی مسئولان معتقدند با توجه به ازسرگیری واردات خودروهای نو، تبدیل پلاک خودروهای کارکرده و قدیمی (مدل ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷) از نظر اقتصادی توجیه بالایی ندارد. با این حال، اجرای طرح به دلیل مطالبه مالکان و امکان ورود دائمی خودروهای مجاز به سرزمین اصلی صورت می‌گیرد.

تردد موقت سابق: پیش از این طرح، خودروهای پلاک منطقه آزاد فقط با مجوز موقت و برای حداکثر یک بار در سال، مجاز بودند تا شعاع مشخصی (معمولاً ۱۲۰ کیلومتر) اطراف مناطق آزاد در سرزمین اصلی تردد کنند. این طرح امکان تردد دائمی را پس از پلاک‌گذاری ملی فراهم می‌کند.