تا پنج سال آینده، ۸ میلیون خودروی فرسوده در جاده‌های ایران!

مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل کشور هشدار داد که با تداوم روند فعلی، تا پایان برنامه هفتم توسعه، شمار خودروهای فرسوده در کشور از مرز ۸ میلیون دستگاه عبور خواهد کرد. این وضعیت می‌تواند بحران‌هایی جدی در زمینه آلودگی هوا و مصرف سوخت ایجاد کند.

محمدصادق حاتمی با اشاره به آخرین آمار ناوگان حمل‌ونقل گفت: در حال حاضر حدود ۴۲ میلیون وسیله نقلیه شامل خودرو و موتورسیکلت در کشور تردد می‌کنند که نزدیک به ۲۲ میلیون دستگاه از آن‌ها در آستانه فرسودگی قرار دارند. به بیان دیگر، بیش از نیمی از ناوگان حمل‌ونقل ایران مستهلک است و بیشترین سهم آن مربوط به خودروهای سواری و موتورسیکلت‌هاست.

رشد نگران‌کننده ناوگان فرسوده

به گفته حاتمی، از سال ۱۳۴۵ تا پایان ۱۴۰۳ در مجموع ۲۵.۷ میلیون خودرو در کشور تولید شده که تنها ۲.۵ میلیون دستگاه از چرخه خارج شده‌اند. در نتیجه، حدود ۲۳ میلیون خودرو فعال همچنان در جاده‌ها تردد دارند. وی افزود: در حال حاضر حدود ۲ میلیون خودروی سواری و ۶۰۰ هزار وانت بیش از ۲۰ سال عمر دارند. اگر خودروهای ۱۶ تا ۲۰ ساله را نیز فرسوده در نظر بگیریم، اکنون حدود ۸ میلیون خودرو آلاینده و پرمصرف در کشور فعال هستند.

پیش‌بینی تا پایان برنامه هفتم توسعه

بر اساس محاسبات انجام‌شده، از ۴۲ میلیون وسیله نقلیه در ناوگان کشور، ۲۳ میلیون دستگاه خودرو سواری و وانت هستند. اگر روند فعلی ادامه یابد، تا سال ۱۴۰۸ حدود ۵.۲ میلیون خودروی دیگر به جمع خودروهای فرسوده اضافه خواهد شد. در نتیجه، در پایان برنامه هفتم توسعه، مجموع خودروهای فرسوده کشور به حدود ۸ میلیون دستگاه می‌رسد.

برنامه دولت: اسقاط سالانه ۵۰۰ هزار خودرو

در برنامه هفتم توسعه، هدف‌گذاری شده که سالانه ۵۰۰ هزار خودروی فرسوده از چرخه حمل‌ونقل خارج شود. به گفته حاتمی، این عدد در صورت تأمین منابع مالی قابل دستیابی است و در صورت تحقق کامل، تا پایان برنامه حدود ۲.۵ میلیون خودرو اسقاط خواهد شد. با این حال، حتی در چنین شرایطی، بیش از ۵ میلیون خودرو فرسوده همچنان در جاده‌ها باقی خواهند ماند.

۹۱ درصد از اتوبوس‌های کشور فرسوده‌اند

مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل با اشاره به وضعیت اتوبوس‌ها گفت: از ۶۶ هزار اتوبوس فعال کشور، حدود ۵۹ هزار دستگاه فرسوده هستند؛ یعنی بیش از ۹۱ درصد کل ناوگان اتوبوسرانی. به گفته وی، برای نوسازی اتوبوس‌های بین‌شهری، طرحی با همکاری سازمان راهداری در حال اجراست که شامل جایگزینی ۱۵۷۸ دستگاه اتوبوس با ارائه تسهیلات ۱۰ میلیارد تومانی است.

رکورد اسقاط در سال ۱۴۰۳ شکسته شد

حاتمی یادآور شد که در سال گذشته ۳۴۹ هزار خودرو فرسوده از رده خارج شده‌اند و رکورد سال ۱۳۹۳ شکسته شده است. او افزود: با این حال، سالانه بین یک تا ۱.۵ میلیون خودرو جدید وارد ناوگان می‌شود و این روند برای تحقق هدف اسقاط ۵۰۰ هزار دستگاه کافی نیست. طبق قانون ساماندهی صنعت خودرو، خودروسازان موظف‌اند به ازای تولید هر چهار خودرو جدید، یک خودروی فرسوده را از چرخه خارج کنند.

چالش اصلی: کاهش جذابیت نوسازی

به گفته حاتمی، افزایش مداوم قیمت خودرو باعث شده که فرآیند جایگزینی برای مالکان خودروهای فرسوده جذاب نباشد. او توضیح داد: «وقتی قیمت خودروهای جدید با سرعت بالا می‌رود، حتی با وجود تسهیلات و گواهی‌های اسقاط، توان مالی مردم برای نوسازی کاهش می‌یابد.»

تسهیلات تا سقف ۱.۲ میلیارد تومان برای نوسازی

در طرح جدید نوسازی، برای هر تاکسی فرسوده ۴ گواهی اسقاط به ارزش حدود ۱۴۰ میلیون تومان صادر می‌شود. علاوه بر آن، متقاضیان می‌توانند بین ۴۰۰ میلیون تا ۱.۲ میلیارد تومان تسهیلات با نرخ سود صفر تا ۴ درصد دریافت کنند.

حرکت به‌سوی ناوگان برقی

حاتمی در پایان از اجرای تفاهم‌نامه‌ای موسوم به طرح ۹۶ هزار دستگاهی خبر داد که شامل نوسازی تاکسی‌ها و موتورسیکلت‌هاست. در این طرح، حدود ۴۰۰۰ تاکسی برقی برای شهر تهران پیش‌بینی شده و تاکنون بیش از ۱۱۰۰ نفر در این فرآیند ثبت‌نام کرده‌اند. به گفته وی، در شهر اصفهان نیز بیش از ۳۶۰ متقاضی برای جایگزینی خودروهای فرسوده با مدل‌های برقی اقدام کرده‌اند و این شهر اکنون پیشرو در اجرای طرح نوسازی برقی محسوب می‌شود.