

در سالهای اخیر، بهویژه طی یک دهه گذشته، خرید اقساطی و لیزینگ خودرو به یکی از محبوبترین روشهای خرید خودرو در میان مردم تبدیل شده است. دلیل آن روشن است: امکان خرید با پرداخت اقساط، دسترسی سریعتر به خودرو و جذابیت تهیه یک وسیله با ارزش بالا در شرایط پرداخت مرحلهای. اما همین جذابیت، زمینهای برای شکلگیری الگوهای کلاهبرداری پیچیده و سازمانیافته شده است؛ روشهایی که در ظاهر قانونی و ساده به نظر میرسند، اما در باطن ساختاری کاملاً فریبنده و خسارتبار دارند. گزارشها و پروندههای متعدد در رسانهها و سایتهای حقوقی نشان میدهند شرکتهایی با عناوین لیزینگ خودرو، فروش اقساطی یا تحویل فوری، سالهاست مبالغ متعددی از مردم دریافت میکنند و بدون ارائه خودرو یا خدمات واقعی، ناپدید میشوند.
تبلیغات اغواکننده
این شرکتها با عناوینی مثل لیزینگ خودرو، فروش اقساطی، تحویل فوری، سود پایین، بدون ضامن و موارد مشابه وارد بازار میشوند. تبلیغات پررنگ و گسترده آنها باعث میشود بسیاری از خریداران تحریک شوند و مبالغی تحت عنوان پیشپرداخت، پیشقسط یا حق ثبتنام پرداخت کنند. اغلب افراد تصور میکنند در کوتاهترین زمان صاحب خودرو میشوند، اما در نهایت نه خودرو تحویل میگیرند و نه قراردادی قانونی و قابل پیگیری دارند. بسیاری از این شرکتها فاقد شماره ثبت رسمی، مجوز بانک مرکزی و سابقه معتبر هستند.
ظاهر جذاب، باطن فریبنده
این شرکتها با دفترهای شیک، لوگو و سربرگ رسمی، خود را یک مؤسسه معتبر نشان میدهند. اما واقعیت این است که تنها در مدت چند روز یا چند هفته، صدها ثبتنام انجام میدهند و پس از دریافت مبالغ سنگین، دفتر را ترک و ناپدید میشوند. مدل کار کاملاً مشخص است: ایجاد ظاهر قانونی برای پنهان کردن ناتوانی در تأمین خودرو.
مستند قانونی
در قانون کلاهبرداری، دو رکن کلیدی وجود دارد: مانور متقلبانه و فریب افراد. در این لیزینگهای جعلی، هر دو رکن آشکار است:
قراردادهای ارائهشده نیز معمولاً مبهم و یکطرفه هستند و راه پیگیری حقوقی را مسدود میکنند، از جمله:
عدم آگاهی حقوقی مشتریان و تأثیر تبلیغات پرهیجان باعث میشود افراد بدون بررسی دقیق، وارد قرارداد شوند و امکان پیگیری قانونی را از دست بدهند.
راهکارهای پیشگیری
چند اقدام اساسی برای جلوگیری از گرفتار شدن در دام این کلاهبرداریها وجود دارد:
نتیجهگیری
کلاهبرداریهای لیزینگ خودرو، نه تنها سرمایه مردم، بلکه اعتماد عمومی را نیز تهدید میکنند. برای مقابله با این مشکل:
در غیر این صورت، ظاهر جذاب این طرحها میتواند به خسارتهای جدی مالی و حقوقی منجر شود.
دکتر علی روشنقیاس
وکیل پایه یک دادگستری
خرید و فروش خودرو در کارتِک