تعرفه و تعیین ارزش خودروهای وارداتی چگونه انجام می‌شود؟

گمرک جمهوری اسلامی ایران جزئیات مربوط به نحوه تعیین ارزش و اعمال تعرفه برای خودروهای وارداتی، شامل خودروهای سواری، سنگین و انواع اتوبوس‌ها را اعلام کرد.

نقش وزارت صمت و گمرک در تعیین ارزش خودرو

بر اساس تبصره (۶) قانون خودرو مصوب ۱۳۷۱ و اصلاحات ماده (۱۲) قانون الحاق موادی به قانون خودرو، تعیین ارزش کالاهای مشمول قانون خودرو بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت و با هماهنگی گمرک ایران است. برای این منظور، یک کارگروه تخصصی در وزارت صمت تشکیل می‌شود که شامل چهار کارشناس از این وزارتخانه و یک نماینده از گمرک ایران است.

این کارگروه پس از بررسی و تعیین ارزش خودروها، صورت‌جلسه‌ای رسمی تهیه کرده و نتیجه را برای ایجاد شناسه ارزش به گمرک ارسال می‌کند. گمرک پس از دریافت این اطلاعات، شناسه ارزش را در بانک اطلاعات گمرکی ثبت می‌کند و سپس تمامی گمرکات اجرایی کشور موظف به وصول حقوق ورودی، عوارض و مالیات مصوب مجلس و هیأت دولت بر اساس همین ارزش اعلام‌شده هستند.

گمرک مسئول افزایش تعرفه نیست

با توجه به نقش کارگروه و مسئولیت وزارت صمت، گمرک صرفاً بر اساس ارزش‌های اعلام‌شده اقدام به وصول حقوق و عوارض می‌کند و هیچ نقشی در تعیین نرخ تعرفه یا افزایش قیمت خودروهای وارداتی ندارد. بنابراین نسبت دادن افزایش قیمت خودرو به گمرک، ابهام‌آفرین و نادرست است.

فرایند ترخیص خودرو

خروج هر خودروی وارداتی از گمرک مستلزم تعیین ارزش توسط کارگروه وزارت صمت و پرداخت کامل حقوق ورودی، عوارض و مالیات قانونی است. تمامی تصمیمات در خصوص مقررات واردات و نرخ تعرفه توسط وزارت صمت تهیه و در نهایت توسط دولت تصویب می‌شود و در کتاب مقررات صادرات و واردات یا به استناد قانون بودجه سالانه به سازمان‌ها ابلاغ می‌گردد.

تغییرات موردی یا اصلاح مقررات در طول سال نیز بر اساس ماده ۴ قانون مقررات صادرات و واردات و تبصره‌های مرتبط، توسط وزارت صمت به گمرک ابلاغ و اجرا می‌شود.

شرایط ترخیص اتوبوس‌ها و خودروهای ویژه

در خصوص اتوبوس‌های نو که هنوز از گمرک ترخیص نشده‌اند، مشکلات ارزی مطرح است و تخصیص ارز بر عهده بانک مرکزی است. با این حال، هر کالایی که دارای ثبت سفارش معتبر و مدارک کامل باشد، هیچ محدودیتی از نظر گمرک ندارد و می‌تواند در سریع‌ترین زمان ممکن ترخیص شود.

این فرآیند نشان می‌دهد که گمرک تنها مجری وصول حقوق و اجرای مقررات است و تمامی تصمیمات مربوط به ارزش و تعرفه خودروهای وارداتی به صورت قانونی توسط وزارت صمت و دولت اتخاذ می‌شود.