چگونه خودرو را با باتری ماشین دیگر روشن کنیم؟ راهنمای کامل باتری به باتری
اگر هنگام استارت زدن، خودرو روشن نمیشود و چراغهای پشت آمپر ضعیف شدهاند یا اصلاً روشن نمیشوند، یکی از محتملترین علتها خوابیدن یا تخلیه شدن باتری خودرو است. در این شرایط، باتری به باتری کردن خودرو با کمک یک خودروی دیگر و کابلهای مخصوص میتواند خودرو را موقتاً روشن کند.
اما ترتیب اتصال کابلها بسیار مهم است. اتصال اشتباه قطب مثبت و منفی یا وصل کردن کابل منفی در محل نامناسب میتواند باعث ایجاد جرقه و در شرایطی به سیستم برق خودرو یا باتری آسیب بزند.
در این راهنما از کارتِک، روش صحیح باتری به باتری خودرو را مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم تا بتوانید در شرایط اضطراری، خودرو را با کمترین ریسک روشن کنید.
باتری به باتری خودرو چیست؟
باتری به باتری یا Jump Start روشی برای روشن کردن خودرویی است که باتری آن توان کافی برای چرخاندن موتور استارت را ندارد.
در این روش، باتری یک خودروی سالم از طریق کابلهای مخصوص به خودرو دارای باتری ضعیف یا تخلیهشده متصل میشود تا انرژی لازم برای راهاندازی موتور فراهم شود.
نکته مهم این است که باتری به باتری الزاماً به معنی شارژ کامل باتری خودرو نیست. هدف اصلی این کار فراهم کردن انرژی لازم برای روشن شدن خودرو است. پس از روشن شدن، سیستم شارژ خودرو میتواند باتری را شارژ کند؛ البته اگر باتری و سیستم شارژ سالم باشند.
قبل از باتری به باتری چه چیزهایی لازم داریم؟
برای انجام این کار معمولاً به موارد زیر نیاز دارید:
- یک خودروی دارای باتری سالم و مناسب
- کابل باتری به باتری استاندارد
- فضای کافی برای قرار دادن دو خودرو در کنار یکدیگر
- دستکش و ترجیحاً محافظ چشم
دو خودرو باید آنقدر به هم نزدیک باشند که کابلها به باتریها یا نقاط اتصال برسند، اما نباید بدنه دو خودرو با یکدیگر تماس داشته باشد.
قبل از اتصال کابلها این موارد را بررسی کنید
قبل از هر کاری، هر دو خودرو را خاموش کنید و موارد زیر را بررسی کنید:
- خودروها در وضعیت P در گیربکس اتوماتیک یا خلاص در گیربکس دستی باشند.
- ترمز دستی هر دو خودرو فعال باشد.
- چراغها، سیستم صوتی، کولر و سایر تجهیزات برقی خاموش باشند.
- خودروها با یکدیگر تماس نداشته باشند.
- قطبهای مثبت و منفی باتری را بهدرستی شناسایی کنید.
- کابلها آسیبدیده یا دارای روکش پاره نباشند.
- باتری دچار ترک، تورم، نشتی، گرمای غیرعادی یا بوی شدید شبیه تخممرغ گندیده نباشد.
اگر باتری یخزده، ترکخورده، متورم یا بهشدت آسیبدیده است، باتری به باتری نکنید و از متخصص کمک بگیرید. باتریهای سرباسیدی هنگام کار میتوانند گاز هیدروژن قابل اشتعال تولید کنند.
کابل باتری به باتری چه رنگهایی دارد؟
در کابلهای استاندارد معمولاً:
| رنگ کابل | قطب |
|---|---|
| قرمز | مثبت (+) |
| مشکی | منفی (-) |
با این حال، به رنگ کابل یا رنگ درپوش باتری بهتنهایی اعتماد نکنید و علامت + و - روی باتری یا محل اتصال تعیینشده توسط سازنده را بررسی کنید.
روش صحیح باتری به باتری خودرو؛ مرحلهبهمرحله
ترتیب اتصال کابلها اهمیت زیادی دارد.
مرحله اول: کابل قرمز را به مثبت باتری خودرو خاموش وصل کنید
یک سر کابل قرمز را به قطب مثبت + باتری خودرویی که روشن نمیشود وصل کنید.
مرحله دوم: سر دیگر کابل قرمز را به مثبت خودروی سالم وصل کنید
سر دیگر کابل قرمز را به قطب مثبت + باتری خودروی سالم متصل کنید.
مرحله سوم: کابل مشکی را به منفی خودروی سالم وصل کنید
یک سر کابل مشکی را به قطب منفی - باتری خودروی سالم وصل کنید.
مرحله چهارم: سر دیگر کابل مشکی را به بدنه فلزی خودرو وصل کنید
در بسیاری از دستورالعملهای ایمنی، سر دیگر کابل مشکی باید به یک نقطه فلزی بدون رنگ و مناسب روی بدنه یا موتور خودروی دارای باتری ضعیف متصل شود، نه مستقیماً به قطب منفی همان باتری.
بهتر است محل اتصال، یک قسمت فلزی محکم مانند براکت یا نقطه اتصال مخصوصی باشد که سازنده خودرو تعیین کرده است و از قطعات متحرک مانند تسمه و فن فاصله داشته باشد.
ترتیب اتصال کابلها
بهصورت خلاصه:
قرمز ⭠ مثبت خودروی خاموش - مثبت خودروی سالم
مشکی ⭠ منفی خودروی سالم - نقطه فلزی مناسب روی خودروی خاموش
حالا کدام خودرو را روشن کنیم؟
بعد از اینکه مطمئن شدید تمام اتصالات درست و محکم هستند:
- ابتدا خودروی دارای باتری سالم را روشن کنید.
- اجازه دهید موتور برای مدتی کار کند.
- سپس خودروی دارای باتری ضعیف را استارت بزنید.
- اگر خودرو روشن نشد، پشت سر هم استارت نزنید.
اگر موتور خودرو با استارتهای معمول روشن نمیشود، احتمال دارد مشکل فقط باتری نباشد. استارتهای مکرر میتواند به سیستم استارت نیز فشار وارد کند.
اگر خودرو روشن نشد چه کنیم؟
اگر خودرو پس از اتصال صحیح کابلها روشن نشد، ابتدا همه چیز را متوقف کنید و موارد زیر را بررسی کنید:
- اتصال گیرهها محکم است؟
- قطبهای مثبت و منفی را اشتباه وصل نکردهاید؟
- باتری خودروی کمککننده مناسب و سالم است؟
- باتری خودروی خاموش کاملاً از کار افتاده است؟
- مشکل خودرو واقعاً از باتری است؟
اگر بعد از چند تلاش صحیح خودرو روشن نشد، بهتر است بهجای ادامه دادن، از تعمیرکار یا امداد خودرو کمک بگیرید. روشن نشدن خودرو میتواند ناشی از استارت، دینام، سیستم سوخترسانی، فیوز، سیستم جرقهزنی یا سایر مشکلات فنی باشد.
بعد از روشن شدن خودرو، کابلها را چگونه جدا کنیم؟
کابلها را باید در ترتیب معکوس اتصال جدا کنید.
اگر کابلها را به این ترتیب وصل کردهایم:
- قرمز به مثبت خودروی خاموش
- قرمز به مثبت خودروی سالم
- مشکی به منفی خودروی سالم
- مشکی به بدنه فلزی خودروی خاموش
اکنون برای جدا کردن:
- ابتدا کابل مشکی را از بدنه خودرویی که باتری آن خوابیده جدا کنید.
- سپس کابل مشکی را از منفی خودروی سالم جدا کنید.
- کابل قرمز را از مثبت خودروی سالم جدا کنید.
- در نهایت کابل قرمز را از مثبت خودرویی که باتری آن ضعیف بوده جدا کنید.
هنگام جدا کردن کابلها، اجازه ندهید گیرههای مثبت و منفی با یکدیگر یا با قسمتهای فلزی نامناسب تماس پیدا کنند.
بعد از باتری به باتری خودرو چه کار کنیم؟
روشن شدن خودرو به این معنی نیست که مشکل باتری کاملاً برطرف شده است.
اگر باتری فقط به دلیل روشن ماندن چراغها یا مصرفکنندهای تخلیه شده باشد، سیستم شارژ خودرو ممکن است مقداری از شارژ آن را برگرداند. اما اگر باتری بهشدت تخلیه شده یا فرسوده باشد، صرفاً رانندگی کردن لزوماً آن را بهطور کامل شارژ نمیکند. برای شارژ کامل باتری تخلیهشده، استفاده از شارژر مناسب میتواند گزینه بهتری باشد.
اگر باتری بعد از مدت کوتاهی دوباره خالی شد، بهتر است وضعیت موارد زیر بررسی شود:
- سلامت باتری
- سیستم شارژ
- دینام
- اتصالات و کابلهای باتری
- وجود مصرفکننده برقی غیرعادی در زمان خاموش بودن خودرو
آیا باتری به باتری به خودرو آسیب میزند؟
اگر با کابل مناسب، ولتاژ صحیح و طبق دستورالعمل سازنده انجام شود، باتری به باتری یک روش معمول برای راهاندازی اضطراری خودرو است.
اما اتصال اشتباه میتواند خطرناک باشد. مهمترین ریسکها شامل:
- اتصال اشتباه قطبها
- ایجاد جرقه
- آسیب به باتری
- آسیب احتمالی به قطعات الکترونیکی خودرو
- آسیب به کابل یا گیرهها
- خطر انفجار در صورت وجود شرایط نامناسب اطراف باتری
به همین دلیل نباید صرفاً بر اساس حدس، محل اتصال کابلها را انتخاب کرد.
آیا میتوان منفی را مستقیم به قطب منفی باتری خودرو وصل کرد؟
این موضوع به طراحی خودرو و دستورالعمل سازنده بستگی دارد.
در بسیاری از دستورالعملهای عمومی، توصیه میشود سر منفی کابل روی خودروی دارای باتری ضعیف به یک نقطه فلزی مناسب و بدون رنگ متصل شود تا از اتصال مستقیم به قطب منفی باتری جلوگیری شود.
با این حال، برخی خودروها دارای ترمینال مخصوص باتری به باتری هستند و باید دقیقاً از همان محل استفاده شود.
بنابراین اگر دفترچه خودرو محل مشخصی برای اتصال کابل معرفی کرده است، دستورالعمل همان خودرو اولویت دارد.
بیشتر بخوانید: پزشکیان نرخ سوم بنزین را مشخص کرد + ویدیو
اگر باتری خودرو در صندوق عقب باشد چه کنیم؟
در بعضی خودروها باتری در صندوق عقب، زیر صندلی یا بخش دیگری از خودرو قرار دارد و برای باتری به باتری، ترمینالهای مخصوصی در محفظه موتور تعبیه شده است.
برای مثال، برخی مدلهای BMW، Ford، Mercedes-Benz و Volvo از محلهای اتصال از راه دور استفاده میکنند. در چنین خودروهایی لازم نیست صرفاً برای باتری به باتری، باتری را پیدا کرده و به آن دسترسی مستقیم پیدا کنید؛ باید از ترمینالهای تعیینشده توسط سازنده استفاده شود.
باتری به باتری خودروهای هیبریدی و برقی
در خودروهای هیبریدی و برخی خودروهای برقی، نباید تصور کرد که روش باتری به باتری دقیقاً مشابه یک خودروی بنزینی معمولی است.
بسیاری از این خودروها یک سیستم ۱۲ ولتی برای تجهیزات الکتریکی و راهاندازی سیستم خودرو دارند، اما نحوه دسترسی به ترمینال و روش اتصال میتواند متفاوت باشد.
برای نمونه، دفترچه رسمی Toyota برای برخی مدلهای هیبریدی، ترمینال مخصوص Jump Start را معرفی میکند و Hyundai نیز در مدلهای هیبریدی و پلاگین هیبریدی دستورالعمل مشخصی برای استفاده از منبع ۱۲ ولتی ارائه میدهد.
بنابراین:
هرگز کابل باتری به باتری را به سیستم ولتاژ بالای خودروهای هیبریدی یا برقی متصل نکنید.
اگر خودرو هیبریدی یا برقی دارید، قبل از هر اقدامی دفترچه همان مدل را بررسی کنید. برخی مدلها نیز صراحتاً اعلام میکنند که نباید با آنها خودروی دیگری را باتری به باتری کرد.
آیا میتوان یک خودرو را با هر خودروی دیگری باتری به باتری کرد؟
خیر، نباید صرفاً به این دلیل که کابلها به هم میرسند، دو خودرو را به یکدیگر متصل کرد.
قبل از اتصال باید مطمئن شوید که سیستم برق و ولتاژ دو خودرو سازگار است. خودروهای سواری معمولاً از سیستم ۱۲ ولتی استفاده میکنند، اما استفاده از منبع با ولتاژ نامناسب میتواند خطرناک باشد. منابع رسمی Toyota و Hyundai نیز برای خودروهای موردنظر خود بر استفاده از منبع ۱۲ ولتی تأکید کردهاند.
برای خودروهای سنگین، ماشینآلات یا خودروهایی با سیستمهای برقی متفاوت، باید دستورالعمل سازنده بررسی شود.
اشتباهات رایج هنگام باتری به باتری
۱. جابهجا کردن مثبت و منفی
این یکی از خطرناکترین اشتباهات است. همیشه علامت + و - را بررسی کنید.
۲. تماس گیرههای کابل با یکدیگر
گیرهها نباید در هنگام اتصال یا جداسازی با یکدیگر تماس داشته باشند.
۳. اتصال کابل به قسمت متحرک موتور
کابلها را از تسمه، فن و سایر قطعات متحرک دور نگه دارید.
۴. روشن گذاشتن چراغها و تجهیزات برقی
پیش از اتصال کابلها، تجهیزات غیرضروری هر دو خودرو را خاموش کنید.
۵. باتری به باتری کردن باتری آسیبدیده
اگر باتری ترکخورده، متورم، یخزده یا دچار نشتی است، ریسک نکنید.
۶. استارت زدن مداوم
اگر خودرو پس از چند تلاش روشن نمیشود، مشکل را بررسی کنید و از استارتهای پشت سر هم خودداری کنید.
۷. تصور اینکه باتری کاملاً شارژ شده است
باتری به باتری در وهله اول برای راهاندازی خودرو است و الزاماً باتری تخلیهشده را کاملاً شارژ نمیکند.
چه زمانی اصلاً باتری به باتری نکنیم؟
در شرایط زیر بهتر است کار را متوقف کنید:
- باتری ترک خورده است.
- باتری متورم شده است.
- باتری نشتی دارد.
- باتری یخ زده است.
- باتری بیش از حد داغ است.
- بوی شدید و غیرعادی از باتری احساس میشود.
- نمیتوانید قطبهای مثبت و منفی را با اطمینان تشخیص دهید.
- نمیدانید محل مناسب اتصال کابل در خودرو کجاست.
- خودرو هیبریدی یا برقی است و دستورالعمل مدل را نمیدانید.
- کابلها یا گیرهها آسیبدیدهاند.
در چنین شرایطی استفاده از امداد خودرو یا تکنسین متخصص انتخاب ایمنتری است.
بیشتر بخوانید: انواع روغن موتور و تفاوت آنها؛ کدام روغن برای خودروهای ایران بهتر است؟
یک نکته مهم: باتری به باتری درمان خرابی باتری نیست
اگر باتری خودرو چند بار در مدت کوتاهی خالی میشود، صرفاً هر بار باتری به باتری کردن راهحل نیست.
تخلیه مکرر میتواند نشانهای از: باتری فرسوده - مشکل دینام - اتصالات معیوب - مصرف برق غیرعادی - مشکل سیستم استارت باشد.
بنابراین اگر مجبور شدهاید چند بار در مدت کوتاهی خودرو را باتری به باتری کنید، بهتر است باتری و سیستم شارژ خودرو بهصورت تخصصی بررسی شوند.
