انواع خوردگی لاستیک؛ علت ساییدگی لاستیک خودرو چیست؟
خوردگی لاستیک فقط به تمام شدن آج محدود نمیشود. شکل ساییدگی لاستیک میتواند سرنخ مهمی درباره فشار باد، تنظیم نبودن زوایای چرخ، بالانس، وضعیت سیستم تعلیق یا حتی نحوه رانندگی باشد.
اگر یک لاستیک از وسط، فقط از یک سمت یا بهصورت دندانهای و موجی ساییده شده باشد، احتمالاً مسئلهای فراتر از عمر طبیعی لاستیک وجود دارد.
انواع خوردگی لاستیک خودرو
الگوی ساییدگی لاستیک معمولاً اطلاعات زیادی درباره علت آن در اختیار راننده قرار میدهد. مهمترین حالتها عبارتاند از:
| نوع خوردگی | نشانه ظاهری | علتهای محتمل |
|---|---|---|
| خوردگی از وسط | مرکز آج سریعتر از کنارهها صاف میشود | فشار باد بیش از حد |
| خوردگی از دو طرف | هر دو شانه لاستیک بیشتر ساییده میشوند | کمبود فشار باد |
| خوردگی یکطرفه | داخل یا خارج آج بیشتر از بخش دیگر ساییده میشود | تنظیم نبودن کمبر یا هندسه چرخ |
| خوردگی دندانهای | آج در یک جهت نرم و در جهت دیگر تیز است | تنظیم نبودن میزان فرمان و زوایای چرخ |
| خوردگی پلهای | بلوکهای آج ارتفاع یکسانی ندارند | تنظیم نبودن چرخ، فشار باد یا چرخش نامنظم |
| خوردگی موجی یا کاسهای | فرورفتگیهای متناوب روی آج ایجاد میشود | بالانس، تعلیق یا کمکفنر |
| لکه صاف | بخشی از محیط لاستیک بهصورت موضعی صاف شده است | ترمز شدید یا قفل شدن چرخ |
۱. خوردگی وسط لاستیک؛ معمولاً نشانه باد زیاد
اگر بخش مرکزی آج بیشتر از دو طرف ساییده شده باشد، یکی از اولین مواردی که باید بررسی شود فشار باد است.
فشار بیش از اندازه میتواند شکل سطح تماس لاستیک با جاده را تغییر دهد و باعث شود بخش مرکزی آج سهم بیشتری از تماس را داشته باشد. نتیجه، افزایش ساییدگی در مرکز لاستیک است.
البته در برخی خودروها و شرایط رانندگی، عوامل دیگری نیز میتوانند در این الگو نقش داشته باشند؛ بنابراین صرفاً با مشاهده خوردگی وسط نباید بدون بررسی فشار باد، مشکل دیگری را قطعی دانست.
راهکار: فشار باد را در حالت سرد و مطابق مقدار توصیهشده توسط سازنده خودرو بررسی کنید.
۲. خوردگی دو طرف لاستیک؛ احتمال کمبود باد
اگر هر دو شانه لاستیک بیشتر از قسمت مرکزی آج ساییده شده باشند، کمبود فشار باد یکی از مهمترین موارد قابل بررسی است.
لاستیک کمباد تغییر شکل بیشتری هنگام حرکت پیدا میکند و سطح تماس آن با جاده نیز تغییر میکند. ادامه این وضعیت میتواند علاوه بر افزایش سایش، روی فرمانپذیری و مصرف سوخت نیز اثر بگذارد.
مطلب پیشنهادی: بهترین فشار باد لاستیک خودرو چقدر است؟ جدول فشار باد خودروهای مختلف
نکته: فشار باد مناسب را از روی برچسب خودرو یا دفترچه راهنما بررسی کنید؛ عدد درجشده روی دیواره لاستیک لزوماً فشار توصیهشده خودرو نیست.
۳. خوردگی یکطرفه لاستیک؛ سرنخ مهم تنظیم نبودن چرخ
وقتی فقط لبه داخلی یا خارجی لاستیک به شکل محسوسی سریعتر ساییده میشود، باید زوایای چرخ بررسی شوند.
یکی از عوامل مهم در این نوع سایش، زاویه قرارگیری چرخ نسبت به خط عمودی است. تغییرات این زاویه میتواند باعث شود وزن خودرو به شکل یکنواخت روی عرض لاستیک توزیع نشود.
برخورد شدید با چاله، جدول، تصادف یا فرسودگی قطعات سیستم تعلیق نیز میتواند هندسه چرخ را از حالت استاندارد خارج کند.
اگر فقط قسمت داخلی لاستیک خورده شده، بهتر است پیش از تعویض لاستیک، میزان فرمان و جلوبندی بررسی شود.
۴. خوردگی دندانهای یا پرمانند؛ مشکل در میزان فرمان
یکی از الگوهای قابل تشخیص، خوردگی پرماننداست.
در این حالت، وقتی دست خود را روی آج میکشید، یک سمت بلوکهای آج نرمتر و سمت دیگر تیزتر احساس میشود. این وضعیت معمولاً با تنظیم نبودن میزان فرمان ارتباط دارد.
در برخی موارد، این نوع سایش به شکل دندانههای ریز یا حالت ارهای روی آج دیده میشود.
اگر این الگو دیده شود، صرفاً تعویض لاستیک مشکل را حل نمیکند؛ علت اصلی نیز باید بررسی شود.
۵. خوردگی پلهای
در این حالت، یک طرف هر بلوک آج نسبت به طرف دیگر بیشتر ساییده شده و سطح آج حالت پلهای یا دندانهدندانه پیدا میکند.
این نوع ساییدگی میتواند به بههم خوردن میزان فرمان، کم یا زیاد بودن باد لاستیک یا مشکل در سیستم جلوبندی و تعلیق خودرو مربوط باشد.
گاهی این خوردگی با لمس کردن آج راحتتر از نگاه کردن تشخیص داده میشود.
۶. خوردگی موجی یا کاسهای
اگر روی آج لاستیک فرورفتگیهای نامنظم و پشتسرهم ایجاد شده باشد، احتمالاً لاستیک دچار خوردگی کاسهای یا موجی شده است.
این نوع خوردگی میتواند با موارد مختلفی از جمله:
- بالانس نبودن مجموعه چرخ و لاستیک
- فرسودگی کمکفنر یا سایر قطعات تعلیق
- تنظیم نبودن چرخها
- فشار باد نامناسب
- مشکلات مرتبط با فرمان و تعلیق
ارتباط داشته باشد.
یکی از نشانههای خوردگی کاسهای یا موجی لاستیک میتواند ایجاد صدای غیرعادی از لاستیک یا لرزش خودرو هنگام حرکت باشد.
مطلب پیشنهادی: بهترین دور موتور برای تعویض دنده چند است؟ راهنمای کامل
نکته مهم این است که پس از ایجاد خوردگی شدید، اصلاح مشکل اصلی لزوماً آج از دسترفته را برنمیگرداند و ممکن است خود لاستیک نیاز به تعویض داشته باشد.
۷. لکه صاف روی لاستیک
گاهی یک قسمت مشخص از محیط لاستیک بهصورت غیرطبیعی صاف میشود. این وضعیت میتواند در اثر ترمز شدید و قفل شدن چرخ ایجاد شود.
در چنین شرایطی، بخشی از لاستیک به جای غلتیدن، روی سطح جاده کشیده میشود و مقدار قابلتوجهی از آج همان قسمت از بین میرود.
اگر پس از چنین اتفاقی لرزش خودرو ایجاد شده باشد، بررسی لاستیک و مجموعه چرخ ضروری است.
آیا بالانس نبودن چرخ باعث خوردگی لاستیک میشود؟
بله، بالانس نامناسب میتواند یکی از عوامل سایش نامنظم باشد.
وقتی وزن مجموعه لاستیک و رینگ به شکل یکنواخت توزیع نشده باشد، هنگام چرخش نیروهای تکرارشوندهای ایجاد میشود که میتوانند باعث لرزش و در مواردی ایجاد الگوی خوردگی نامنظم، بهویژه حالت کاسهای، شوند.
اگر خودرو در یک سرعت مشخص لرزش دارد یا این لرزش بعد از تعویض یا جابهجایی لاستیکها ایجاد شده است، بالانس چرخها یکی از مواردی است که باید بررسی شود.
آیا جلوبندی خراب باعث خوردگی لاستیک میشود؟
میتواند.
قطعات فرسوده یا آسیبدیده سیستم تعلیق و فرمان ممکن است اجازه ندهند لاستیک تماس یکنواخت و کنترلشدهای با سطح جاده داشته باشد. در چنین شرایطی، احتمال ایجاد خوردگی موجی، نامنظم یا یکطرفه افزایش پیدا میکند.
بنابراین اگر خوردگی لاستیک همراه با لرزش، صدای غیرعادی، کشیدن خودرو به یک سمت یا تغییر رفتار خودرو روی دستاندازها مشاهده شد، بررسی سیستم تعلیق و فرمان منطقی است.
برای جلوگیری از خوردگی لاستیک چه کار کنیم؟
چند اقدام ساده میتواند احتمال سایش نامنظم را کاهش دهد:
- فشار باد لاستیکها را بهصورت منظم بررسی کنید.
- پس از برخورد شدید با چاله یا جدول، وضعیت چرخ و میزان فرمان را بررسی کنید.
- در صورت مشاهده سایش نامنظم، تنظیم زوایای چرخ را بررسی کنید.
- بالانس چرخها را در صورت مشاهده لرزش یا پس از سرویس مرتبط بررسی کنید.
- جابهجایی لاستیکها را مطابق توصیه سازنده خودرو انجام دهید.
- آج لاستیک را فقط از نظر میزان عمق بررسی نکنید؛ الگوی خوردگی نیز مهم است.
- ترک، برآمدگی، بریدگی یا آسیب ساختاری روی لاستیک را نادیده نگیرید.
بررسی منظم فشار باد و الگوی سایش به تشخیص زودهنگام مشکلات چرخ، لاستیک و سیستم تعلیق کمک میکند.
یک نکته مهم: خوردگی با فرسودگی یا آسیب لاستیک یکی نیست
تمام مشکلات لاستیک را نباید «خوردگی» دانست.
تمام شدن یکنواخت آج میتواند نتیجه طبیعی استفاده و عمر لاستیک باشد؛ اما ترکهای دیواره، برآمدگی، بریدگی و آسیبهای ساختاری موضوع متفاوتی هستند و باید جداگانه بررسی شوند.
به همین دلیل، اگر لاستیک فقط از یک نقطه یا به یک الگوی غیرعادی ساییده شده، بهتر است پیش از خرید لاستیک جدید، علت ایجاد این الگو مشخص شود.
جمعبندی
الگوی خوردگی لاستیک میتواند مانند یک گزارش کوتاه از وضعیت خودرو عمل کند.
خوردگی وسط بیشتر به فشار باد بالا، خوردگی دو طرف به کمبود باد، خوردگی یکطرفه به زوایای چرخ، سایش دندانهای به تنظیمات هندسی و خوردگی موجی یا کاسهای به مشکلاتی مانند بالانس یا سیستم تعلیق مرتبط است.
صفحه پیشنهادی: قیمت روز خودرو های داخلی و خارجی
در نتیجه، اگر لاستیک جدید هم روی خودرویی با مشکل تنظیم فرمان، بالانس یا تعلیق نصب شود، احتمال دارد همان الگوی سایش دوباره ایجاد شود.
