{"time":1764400333115,"blocks":[{"id":"zXZrwpgCif","type":"paragraph","data":{"text":"در\nساختار اقتصاد سیاسی و پولی ایران، بازار ارز همواره نقشی فراتر از یک بازار عادی\nداشته و به عنوان شاخص حساس انتظارات تورمی و متغیر لنگر برای قیمت‌گذاری سایر\nدارایی‌ها عمل می‌کند. از همین رو، حتی رخدادهایی که در ظاهر مربوط به یک بخش خاص\nهستند، مانند شروع روند ثبت‌نام و عرضه خودروهای وارداتی، به دلیل ماهیت سرمایه‌ای\nخودرو در کشور و گردش نقدینگی بزرگ در این حوزه، رفتاری مشابه یک شوک پولی در\nبازار ارز ایجاد می‌کنند. آغاز ثبت‌نام گسترده خودروهای وارداتی در ۴ آذر ۱۴۰۴ نیز\nدر شرایطی رخ داده که وضعیت بازار ارز در لایه‌های سیاستگذاری و اجرا با پیچیدگی‌هایی\nکم‌سابقه مواجه است."}},{"id":"Wqtvtx2eyd","type":"paragraph","data":{"text":"بررسی\nعملیاتی روند عرضه"}},{"id":"lMi2AHy484","type":"paragraph","data":{"text":"بر\nاساس اطلاعیه‌های رسمی سامانه عرضه خودروهای وارداتی، دهمین دوره ثبت‌نام از سه‌شنبه\n۴ آذر ۱۴۰۴ آغاز\nشده و تا پایان چهارشنبه ۱۲ آذر ادامه دارد. این بازه هشت‌روزه برای سیاستگذار پولی فرصتی ایجاد\nمی‌کند تا رفتارهای هیجانی بازار را مدیریت کند. در این دوره، متقاضیان باید حساب\nبانکی خود را وکالتی کرده و مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان را مسدود کنند. مهلت تأمین این\nمبلغ تا ساعت ۱۴ روز شنبه ۸ آذر\nتعیین شده است."}},{"id":"Jjmwsy95V2","type":"paragraph","data":{"text":"این\nمهلت چهارروزه به طور مستقیم یک فشار تقاضای ریالی فوری ایجاد می‌کند؛ فشاری که\nسبب می‌شود متقاضیان برای نقد کردن دارایی‌ها، به فروش دلار، طلا یا سهام روی\nبیاورند و به همین دلیل بازارهای موازی تحت تأثیر قرار می‌گیرند. نکته مهم این است\nکه قیمت‌های اعلام شده در سامانه، نهایی نیست و هزینه‌های ترخیص بر اساس نرخ ارز\nروز و نرخ‌های جدید ETS محاسبه می‌شود؛ در نتیجه ریسک ارزی مستقیماً به\nخریدار منتقل خواهد شد."}},{"id":"-Lrr6A8YO3","type":"paragraph","data":{"text":"در این\nدوره شش مدل خودرو از برندهای آسیایی عرضه شده که نشانه‌ای از حرکت از واردات\nمحدود به واردات تجاری و انبوه است. میانگین ارزش دلاری این خودروها در محدوده ۳۰ تا ۴۵ هزار\nدلار قرار دارد. با فرض عرضه ۶۰۰۰ دستگاه، نیاز ارزی فوری برای ترخیص آنها بین ۲۰۰ تا ۲۵۰\nمیلیون دلار برآورد می‌شود که تأمین چنین حجم ارزی در زمان کوتاه، فشار قابل توجهی\nبر بازار حواله ایجاد می‌کند."}},{"id":"6EVrLAa1wb","type":"paragraph","data":{"text":"تحلیل\nساختار جدید تأمین ارز"}},{"id":"5e4ID0ej4e","type":"paragraph","data":{"text":"یکی از\nمهم‌ترین نکات، تغییر معماری تأمین ارز واردات خودروست. سیاستگذار پولی با توجه به\nمحدودیت منابع بانک مرکزی، مدل جدیدی ارائه داده که عملاً انتظارات مربوط به\nواردات با ارز ارزان را بی‌اثر می‌کند. بر اساس گزارش‌ها، سامانه نیما دیگر مرجع\nتأمین ارز خودروهای کامل نیست و خودرو در دسته کالاهای مصرفی بادوام و لوکس قرار\nگرفته است. بخش عمده ارز اختصاص یافته در حوزه حمل‌ونقل صرف واردات قطعات مونتاژ\nشده و سهم خودروهای کامل بسیار کم بوده است، بنابراین دولت تمایلی به تخصیص ارز\nنفتی ارزان برای واردات خودرو ندارد."}},{"id":"_-IsiS51yK","type":"paragraph","data":{"text":"در\nتاریخ ۴ آذر ۱۴۰۴، دلار\nدر بازار ارز تجاری با نرخ ۷۳ هزار تومان برای اسکناس و حدود ۷۲ هزار تومان برای حواله معامله شده\nاست. این نرخ توافقي حاصل تعامل مستقیم صادرکنندگان و واردکنندگان است. هدایت\nواردات خودرو به این بازار چند پیام دارد:\nنخست اینکه نرخ\nواقعی‌تر در قیمت‌گذاری مدنظر قرار گرفته، دوم اینکه انگیزه صادرات غیرنفتی افزایش\nمی‌یابد و سوم اینکه دولت به صورت غیرمستقیم نشان داده کف نرخ ارز از نظر\nسیاستگذاری افزایش یافته است. در واقع، این اقدام نشانه‌ای است مبنی بر اینکه\nدوران دلار زیر ۷۰ هزار تومان پایان یافته و انتظار تثبیت نرخ در سطوح بالاتر وجود دارد."}},{"id":"9nwcCkAeYK","type":"paragraph","data":{"text":"همچنین\nبراساس بخشنامه‌های جدید، سازوکارهای «ارز اشخاص» و «واردات در قبال صادرات» به\nعنوان پایه اصلی واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ تعیین شده‌اند.\nاین روش‌ها فشار تقاضا را از روی اسکناس داخلی برداشته و به سمت منابع ارزی خارج\nاز کشور منتقل می‌کند، اما از آنجا که بخش زیادی از ارز اشخاص از بازار آزاد تأمین\nمی‌شود، این سیاست همچنان اثر غیرمستقیم بر بازارهای هرات و دوبی دارد."}},{"id":"Qk0c4xosfK","type":"paragraph","data":{"text":"اختلاف\nمیان نرخ توافقي ۷۳ هزار تومانی و نرخ آزاد حدود ۱۱۳ هزار تومان،\nحاشیه سود قابل توجهی ایجاد می‌کند. اگرچه بخشی از این فاصله توسط تعرفه و مالیات\nکاهش می‌یابد، اما همچنان جذابیت خرید از سامانه زیاد است. همین حاشیه سود باعث\nتقاضای سنگین ۸۰ تا ۱۵۰ هزار نفری برای ثبت‌نام شده است. سیاستگذار نیز آگاهانه این فاصله را\nحذف نکرده تا انگیزه بخش خصوصی برای واردات حفظ شود."}},{"id":"mPI7YOHUpD","type":"paragraph","data":{"text":"اثرگذاری\nبر نقدینگی"}},{"id":"zbg_Awdf7m","type":"paragraph","data":{"text":"شرط\nمسدودسازی ۵۰۰ میلیون تومان برای هر متقاضی، عملاً ابزاری برای جمع‌آوری نقدینگی\nبدون انتشار اوراق بدهی شده است. بر اساس مشارکت دوره‌های قبل، میزان نقدینگی\nدرگیر در سه سناریو چنین تخمین زده می‌شود:"}},{"id":"EJyOIltyIi","type":"paragraph","data":{"text":"سناریوی\nمحتاطانه: ۸۰ هزار نفر = ۴۰ هزار میلیارد تومان\nسناریوی پایه: ۱۰۰ هزار\nنفر = ۵۰ هزار میلیارد تومان\nسناریوی خوش‌بینانه:\n۱۵۰ هزار\nنفر = ۷۵ هزار میلیارد تومان"}},{"id":"_IXKOeC_bu","type":"paragraph","data":{"text":"این\nحجم نقدینگی، در کوتاه‌مدت سرعت گردش پول را کاهش داده و مانند ترمز موقتی بر\nفعالیت سفته‌بازانه عمل می‌کند. اما نقطه حساس، زمان آزادسازی این وجوه است؛ زیرا\nبا توجه به ظرفیت محدود عرضه (حدود ۶ تا ۸ هزار دستگاه)، بیش از ۹۰ درصد\nمتقاضیان موفق به خرید نخواهند شد. بنابراین حجم بزرگی از نقدینگی آزاد شده قابلیت\nبازگشت ناگهانی به بازار ارز را دارد و اگر سیاستگذار گزینه‌های جایگزین نداشته\nباشد، می‌تواند نرخ دلار را به محدوده‌های بالاتر از ۱۱۵ هزار تومان\nهدایت کند."}},{"id":"h4VZwrr8g9","type":"paragraph","data":{"text":"تحلیل\nسیگنال‌های سیاستگذاری"}},{"id":"ZyL7ENpaba","type":"paragraph","data":{"text":"یکی\nدیگر از تحولات اساسی، تغییر مبنای ارزش‌گذاری گمرکی در سال ۱۴۰۴ است. طبق\nبخشنامه‌های گمرک، مبنای محاسبه حقوق ورودی از نرخ ثابت ۲۸۵۰۰ تومان فاصله\nگرفته و بر اساس نرخ مرکز مبادله (نزدیک به ۷۳ هزار تومان) محاسبه می‌شود. این\nتصمیم درآمد ریالی دولت از محل واردات را سه برابر می‌کند و به معنای آن است که\nکاهش نرخ ارز در اولویت سیاستگذار نیست."}},{"id":"44wOcRnmV2","type":"paragraph","data":{"text":"تحلیلگران\nاین تغییر را گامی در جهت نزدیک‌سازی نرخ رسمی و آزاد می‌دانند. هدف کاهش انگیزه\nقاچاق و کم‌اظهاری است، اما هزینه آن افزایش تورم وارداتی خواهد بود."}},{"id":"wUjfN93A5o","type":"paragraph","data":{"text":"تأثیر\nعوامل بیرونی"}},{"id":"SlBP0Rtn4t","type":"paragraph","data":{"text":"در\nکنار ثبت‌نام خودرو، انتشار اخبار مربوط به احتمال چندنرخی شدن بنزین و تعیین نرخ\nجدید آن نیز انتظارات تورمی را افزایش داده است. بنزین در ایران کالایی استراتژیک\nمحسوب می‌شود و تغییرات قیمتی آن مستقیماً بر بازار ارز اثر می‌گذارد. این موضوع\nباعث شده با وجود اثر کاهنده فروش دارایی‌ها برای تأمین نقدینگی ثبت‌نام، نرخ دلار\nهمچنان در کانال ۱۱۲ تا ۱۱۳ هزار تومان مقاومت نشان دهد."}},{"id":"MsPX7a4mrN","type":"paragraph","data":{"text":" "}},{"id":"IP2GFW3BaD","type":"image","data":{"caption":"","withBorder":false,"withBackground":false,"stretched":false,"file":{"url":"https://dl.car-tech.ir/news/2025/11/a8a21bf8-8765-446a-88af-5368cc211f7c.webp"}}}],"version":"2.31.0-rc.7"}

اثر دومینویی واردات خودرو بر نرخ ارز